Bir yakınınızın bakımı söz konusu olduğunda, internette karşınıza çıkan "Evde Hemşire Temini" ilanları oldukça cazip görünebilir. Ancak, bir Özel İstihdam Bürosu ile T.C. Sağlık Bakanlığı Ruhsatlı bir Evde Bakım Merkezi arasındaki fark, sadece bir "aracılık" meselesi değil; hayati bir güvenlik ve hukuk meselesidir.
Diploma Yetmez, Ruhsat Şarttır!
Bir kişinin hemşirelik diplomasına sahip olması, onun her ortamda bağımsız olarak tıbbi müdahale yapabileceği anlamına gelmez. Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre (1219 Sayılı Kanun), hemşirelik hizmetleri ancak ruhsatlı bir sağlık kuruluşu çatısı altında veya denetiminde verilebilir.
Mantık Hatası Nerede? Özel istihdam büroları, web sitelerinde "Hemşire", "Ebe" veya "Sağlık Memuru" yönlendirdiklerini ilan ederler. Oysa bu büroların yetkisi sadece "ev hizmetlisi" veya "refakatçi" bulmaktır. Eğer bir personel evinize gelip;
• Sonda değişimi,
• Trakeostomi temizliği,
• NG (beslenme tüpü) değişimi,
• Serum takma veya enjeksiyon
gibi işlemler yapıyorsa, bu artık bir "ev hizmeti" değil, ruhsatsız sağlık hizmetidir. İstihdam bürosu üzerinden gelen kişi bunları yapıyorsa yetki aşımı yapmaktadır; yapmıyorsa zaten o kişi "hemşire" değil, sadece bir "bakım destek personeli"dir.
İstihdam Büroları Neden Risk Taşır?
1. Sorumluluk Boşluğu: Bir tıbbi hata (malpraktis) durumunda istihdam bürosu "Biz sadece personel bulduk, tıbbi sorumluluk bize ait değil" diyerek kenara çekilir.
2. Denetim Eksikliği: İstihdam büroları personelin diplomasını kontrol edebilir ama tıbbi uygulama becerisini, sterilizasyon bilgisini ve güncel sağlık protokollerini denetleyemez.
3. Hukuki Karmaşa: Evinize aldığınız hemşireyi "ev personeli" olarak sigortaladığınızda, onun yapacağı tıbbi hatalardan işveren olarak siz de sorumlu tutulabilirsiniz.
Güvenli Evde Bakım ve Evde Sağlık İçin 5 Kritik Soru
Hizmet alacağınız kurumu aradığınızda şu soruları mutlaka sorun:
• Soru 1: Kurumunuzun T.C. Sağlık Bakanlığı'ndan alınmış "Evde Bakım Merkezi" ruhsatı var mı? (İŞKUR belgesi sağlık hizmeti için yeterli değildir!)
• Soru 2: Göndereceğiniz hemşirenin tıbbi uygulamalarından kurumunuz hukuken sorumlu mu?
• Soru 3: Acil bir durumda (kanama, tıkanma vb.) kurumunuzun tıbbi nöbetçi doktoru veya koordinatörü var mı?
• Soru 4: Personeliniz tıbbi kayıt tutuyor mu ve bu kayıtlar bir doktor tarafından denetleniyor mu?
• Soru 5: Personel işe gelmediğinde, aynı yetkinlikte yedek personel sağlama garantiniz var mı?
OBSAD Uyarıyor: Sağlık, "aracı" kurumlarla değil, "sorumlu" kurumlarla yönetilir. Sevdiklerinizin can güvenliği için enjeksiyon, pansuman ve sonda değişimi gibi işlemleri asla sadece bir web sitesi ilanıyla bulduğunuz kişilere emanet etmeyin. Gerçek bir evde sağlık hizmeti, arkasında bir kurum disiplini ve bakanlık denetimi olan Evde Bakım Merkezleri tarafından verilir.